คำถามทางสถิติคืออะไร

คือคำถามที่ระบุสิ่งที่ต้องการศึกษาได้ มีกลุ่มคนหรือสิ่งที่จะไปเก็บข้อมูลที่หลากหลาย และคาดได้ว่าคำตอบจะแตกต่างกัน เช่น นักเรียนในห้องใช้เวลาเดินทางมาโรงเรียนกี่นาที ส่วนคำถามที่มีคำตอบเดียว เช่น โรงเรียนเปิดกี่โมง ไม่ใช่คำถามทางสถิติ

แผนภูมิแท่งกับกราฟเส้นใช้ต่างกันยังไง

แผนภูมิแท่งเหมาะกับการเปรียบเทียบจำนวนของหลายกลุ่ม ส่วนกราฟเส้นเหมาะกับข้อมูลที่เปลี่ยนแปลงตามเวลา เพราะเห็นแนวโน้มขึ้นลงชัดเจน

แผนภูมิรูปวงกลมคิดมุมยังไง

เอาร้อยละของส่วนนั้นหารด้วย 100 แล้วคูณ 360 องศา เช่น 25% คิดเป็นมุม 90 องศาที่จุดศูนย์กลาง

แผนภูมิแบบไหนทำให้เข้าใจผิดได้

แผนภูมิแท่งที่แกนตั้งไม่ได้เริ่มจาก 0 และแผนภูมิรูปภาพที่รูปขนาดไม่เท่ากัน ทำให้ความต่างดูมากหรือน้อยกว่าความจริง

บทนี้เรียนตอนไหน

เรียนในคณิตศาสตร์พื้นฐาน ม.1 ภาคเรียนที่ 2 บทที่ 4 เป็นบทสุดท้ายของ ม.1 และต่อด้วยสถิติ (2) ใน ม.2 ภาคเรียนที่ 2

ม.1 เทอม 2 · บทที่ 4 สถิติ (1) · อ่าน 3 นาที

สรุปสถิติ (1) ม.1

สถิติ ม.1 เทอม 2 คำถามทางสถิติ การเก็บข้อมูล แผนภูมิแท่ง กราฟเส้น แผนภูมิรูปวงกลม และการแปลความหมาย

โดย OneClickMathเผยแพร่ 26 กันยายน 2569

สถิติ ม.1 คือการตั้งคำถามทางสถิติ เก็บรวบรวมข้อมูล แล้วนำเสนอและแปลความหมายข้อมูล ด้วยแผนภูมิรูปภาพ แผนภูมิแท่ง กราฟเส้น และแผนภูมิรูปวงกลม บทนี้เรียนใน ม.1 เทอม 2 และเป็นพื้นฐานของสถิติ (2) ใน ม.2 และสถิติ (3) ใน ม.3

สวัสดีครับ นี่พี่ติว OCM

บทนี้คำนวณไม่หนัก แต่ข้อสอบชอบถามให้ "อ่านและตีความ" กราฟ ถ้ารู้ว่าแผนภูมิแต่ละแบบเหมาะกับข้อมูลแบบไหน จะตอบได้เร็วมากครับ

สรุปบทนี้ใน 1 ตาราง

หัวข้อ	ต้องทำอะไรเป็น
คำถามทางสถิติ	แยกคำถามทางสถิติกับคำถามทั่วไป
การเก็บรวบรวมข้อมูล	เลือกวิธีเก็บข้อมูลให้เหมาะกับคำถาม
การนำเสนอข้อมูล	อ่าน สร้าง และแปลความหมายแผนภูมิรูปภาพ แผนภูมิแท่ง กราฟเส้น แผนภูมิรูปวงกลม

1คำถามทางสถิติ

คำถามทางสถิติ คือคำถามที่ระบุสิ่งที่ต้องการศึกษาได้ มีกลุ่มบุคคลหรือสิ่งที่จะไปเก็บรวบรวมข้อมูลที่หลากหลาย และคาดการณ์ได้ว่าคำตอบที่ได้ มีความแตกต่างกัน

คำถาม	เป็นคำถามทางสถิติไหม	เหตุผล
นักเรียนห้อง ม.1/1 ใช้เวลาเดินทางมาโรงเรียนกี่นาที	เป็น	แต่ละคนใช้เวลาไม่เท่ากัน
โรงเรียนเปิดกี่โมง	ไม่เป็น	มีคำตอบเดียว
นักเรียน ม.1 ชอบกีฬาอะไร	เป็น	คำตอบหลากหลาย
วันนี้วันที่เท่าไร	ไม่เป็น	มีคำตอบเดียว

2การเก็บรวบรวมข้อมูล

เลือกวิธีให้เหมาะกับคำถาม

การสำรวจ เช่น ใช้แบบสอบถาม หรือการสัมภาษณ์
การสังเกต เช่น นับจำนวนรถที่ผ่านหน้าโรงเรียน
การทดลอง เช่น วัดความสูงของต้นไม้ที่ได้ปุ๋ยต่างกัน
แหล่งที่รวบรวมข้อมูลไว้แล้ว เช่น ข้อมูลจากหน่วยงานราชการ ต้องระบุแหล่งที่มา

หลังเก็บข้อมูล ควรจัดเป็นตาราง เช่น ใช้รอยขีดนับจำนวนก่อน

3การนำเสนอข้อมูล

รูปแบบ	เหมาะกับ	จุดที่ต้องดู
แผนภูมิรูปภาพ	เปรียบเทียบจำนวนแบบเห็นภาพ	รูป 1 รูปแทนจำนวนเท่าไร
แผนภูมิแท่ง	เปรียบเทียบจำนวนของหลายกลุ่ม	สเกลของแกน และแท่งต้องกว้างเท่ากัน
กราฟเส้น	ดูการเปลี่ยนแปลงตามเวลา	แนวโน้มขึ้นหรือลง
แผนภูมิรูปวงกลม	ดูสัดส่วนของส่วนย่อยเทียบทั้งหมด	ผลรวมทุกส่วนเป็น 100% หรือ $36 0^{\circ}$

แผนภูมิรูปภาพ

ใช้รูปภาพหรือสัญลักษณ์แทนจำนวน ต้องกำหนดว่า 1 รูปแทนเท่าไร เช่น รูปคน 1 รูปแทน 10 คน ถ้ามีครึ่งรูปก็แทน 5 คน

แผนภูมิแท่ง

เหมาะกับการเปรียบเทียบ มีแบบแท่งเดี่ยว และแท่งเปรียบเทียบ (สองแท่งต่อกลุ่ม) ระวังกราฟที่แกนไม่ได้เริ่มจาก 0 เพราะทำให้ความต่างดูมากเกินจริง

กราฟเส้น

เหมาะกับข้อมูลที่เปลี่ยนตามเวลา เช่น อุณหภูมิรายวัน ยอดขายรายเดือน อ่านแนวโน้มได้จากความชันของเส้น เส้นชันมากแปลว่าเปลี่ยนเร็ว

แผนภูมิรูปวงกลม

แสดงส่วนย่อยเทียบกับทั้งหมด แปลงร้อยละเป็นมุมที่จุดศูนย์กลางด้วย

มุม = \frac{ร้อยละ}{100} \times 36 0^{\circ}

ตัวอย่าง: นักเรียน 40 คน ชอบฟุตบอล 10 คน คิดเป็น $\frac{10}{40} \times 100 = 25%$ มุมที่จุดศูนย์กลางคือ $\frac{25}{100} \times 36 0^{\circ} = 9 0^{\circ}$

ข้อมูลชุดเดียวกันนี้วาดได้ทั้งสามแบบ ลองสลับแบบดูครับ แล้วถามตัวเองว่าแบบไหนตอบคำถาม "กีฬาไหนคนชอบมากที่สุด" ได้เร็วที่สุด และแบบไหนบอก "ฟุตบอลคิดเป็นกี่ส่วนของทั้งห้อง" ได้ชัดที่สุด

ให้แกนตั้งไม่เริ่มที่ 0

ฟุตบอลบาสเกตบอลแบดมินตันว่ายน้ำ

ข้อมูลชุดเดียว นำเสนอได้หลายแบบแก้ตัวเลขในช่องด้านล่างได้ แผนภูมิทั้งสามแบบจะเปลี่ยนตาม

4การแปลความหมายข้อมูล

อ่านชื่อแผนภูมิ ชื่อแกน และหน่วยก่อนเสมอ
อ่านข้อมูลตามความเป็นจริง และไม่ตีความเกินความเป็นจริง เพื่อให้ได้ข้อเท็จจริงที่สอดคล้องกับประเด็นที่ศึกษา
ระวังแผนภูมิที่ทำให้เข้าใจผิด เช่น สเกลไม่เริ่มที่ 0 หรือรูปภาพขนาดไม่เท่ากัน

จุดที่นักเรียนพลาดบ่อย

ลืมดูว่าแผนภูมิรูปภาพ 1 รูปแทนกี่หน่วย
อ่านค่าจากแผนภูมิแท่งโดยไม่ดูสเกลของแกน
ใช้แผนภูมิรูปวงกลมกับข้อมูลที่ผลรวมไม่ใช่ทั้งหมด
สรุปเกินกว่าที่ข้อมูลบอก

คำถามที่พบบ่อย

$คำถามทางสถิติคืออะไร$: $คือคำถามที่ระบุสิ่งที่ต้องการศึกษาได้ มีกลุ่มคนหรือสิ่งที่จะไปเก็บข้อมูลที่หลากหลาย และคาดได้ว่าคำตอบจะแตกต่างกัน เช่น นักเรียนในห้องใช้เวลาเดินทางมาโรงเรียนกี่นาที ส่วนคำถามที่มีคำตอบเดียว เช่น โรงเรียนเปิดกี่โมง ไม่ใช่คำถามทางสถิติ$
$แผนภูมิแท่งกับกราฟเส้นใช้ต่างกันยังไง$: $แผนภูมิแท่งเหมาะกับการเปรียบเทียบจำนวนของหลายกลุ่ม ส่วนกราฟเส้นเหมาะกับข้อมูลที่เปลี่ยนแปลงตามเวลา เพราะเห็นแนวโน้มขึ้นลงชัดเจน$
$แผนภูมิรูปวงกลมคิดมุมยังไง$: $เอาร้อยละของส่วนนั้นหารด้วย 100 แล้วคูณ 360 องศา เช่น 25% คิดเป็นมุม 90 องศาที่จุดศูนย์กลาง$
$แผนภูมิแบบไหนทำให้เข้าใจผิดได้$: $แผนภูมิแท่งที่แกนตั้งไม่ได้เริ่มจาก 0 และแผนภูมิรูปภาพที่รูปขนาดไม่เท่ากัน ทำให้ความต่างดูมากหรือน้อยกว่าความจริง$
$บทนี้เรียนตอนไหน$: $เรียนในคณิตศาสตร์พื้นฐาน ม.1 ภาคเรียนที่ 2 บทที่ 4 เป็นบทสุดท้ายของ ม.1 และต่อด้วยสถิติ (2) ใน ม.2 ภาคเรียนที่ 2$

ม.1 เทอม 2 · บทที่ 4 สถิติ (1) · อ่าน 3 นาที

สรุปสถิติ (1) ม.1

โดย OneClickMathเผยแพร่ 26 กันยายน 2569

สวัสดีครับ นี่พี่ติว OCM

สรุปบทนี้ใน 1 ตาราง

หัวข้อ	ต้องทำอะไรเป็น
คำถามทางสถิติ	แยกคำถามทางสถิติกับคำถามทั่วไป
การเก็บรวบรวมข้อมูล	เลือกวิธีเก็บข้อมูลให้เหมาะกับคำถาม
การนำเสนอข้อมูล	อ่าน สร้าง และแปลความหมายแผนภูมิรูปภาพ แผนภูมิแท่ง กราฟเส้น แผนภูมิรูปวงกลม

1คำถามทางสถิติ

คำถาม	เป็นคำถามทางสถิติไหม	เหตุผล
นักเรียนห้อง ม.1/1 ใช้เวลาเดินทางมาโรงเรียนกี่นาที	เป็น	แต่ละคนใช้เวลาไม่เท่ากัน
โรงเรียนเปิดกี่โมง	ไม่เป็น	มีคำตอบเดียว
นักเรียน ม.1 ชอบกีฬาอะไร	เป็น	คำตอบหลากหลาย
วันนี้วันที่เท่าไร	ไม่เป็น	มีคำตอบเดียว

2การเก็บรวบรวมข้อมูล

เลือกวิธีให้เหมาะกับคำถาม

การสำรวจ เช่น ใช้แบบสอบถาม หรือการสัมภาษณ์
การสังเกต เช่น นับจำนวนรถที่ผ่านหน้าโรงเรียน
การทดลอง เช่น วัดความสูงของต้นไม้ที่ได้ปุ๋ยต่างกัน
แหล่งที่รวบรวมข้อมูลไว้แล้ว เช่น ข้อมูลจากหน่วยงานราชการ ต้องระบุแหล่งที่มา

หลังเก็บข้อมูล ควรจัดเป็นตาราง เช่น ใช้รอยขีดนับจำนวนก่อน

3การนำเสนอข้อมูล

รูปแบบ	เหมาะกับ	จุดที่ต้องดู
แผนภูมิรูปภาพ	เปรียบเทียบจำนวนแบบเห็นภาพ	รูป 1 รูปแทนจำนวนเท่าไร
แผนภูมิแท่ง	เปรียบเทียบจำนวนของหลายกลุ่ม	สเกลของแกน และแท่งต้องกว้างเท่ากัน
กราฟเส้น	ดูการเปลี่ยนแปลงตามเวลา	แนวโน้มขึ้นหรือลง
แผนภูมิรูปวงกลม	ดูสัดส่วนของส่วนย่อยเทียบทั้งหมด	ผลรวมทุกส่วนเป็น 100% หรือ $36 0^{\circ}$

แผนภูมิรูปภาพ

แผนภูมิแท่ง

กราฟเส้น

แผนภูมิรูปวงกลม

แสดงส่วนย่อยเทียบกับทั้งหมด แปลงร้อยละเป็นมุมที่จุดศูนย์กลางด้วย

มุม = \frac{ร้อยละ}{100} \times 36 0^{\circ}

ให้แกนตั้งไม่เริ่มที่ 0

ฟุตบอลบาสเกตบอลแบดมินตันว่ายน้ำ

4การแปลความหมายข้อมูล

อ่านชื่อแผนภูมิ ชื่อแกน และหน่วยก่อนเสมอ
อ่านข้อมูลตามความเป็นจริง และไม่ตีความเกินความเป็นจริง เพื่อให้ได้ข้อเท็จจริงที่สอดคล้องกับประเด็นที่ศึกษา
ระวังแผนภูมิที่ทำให้เข้าใจผิด เช่น สเกลไม่เริ่มที่ 0 หรือรูปภาพขนาดไม่เท่ากัน

จุดที่นักเรียนพลาดบ่อย

ลืมดูว่าแผนภูมิรูปภาพ 1 รูปแทนกี่หน่วย
อ่านค่าจากแผนภูมิแท่งโดยไม่ดูสเกลของแกน
ใช้แผนภูมิรูปวงกลมกับข้อมูลที่ผลรวมไม่ใช่ทั้งหมด
สรุปเกินกว่าที่ข้อมูลบอก

คำถามที่พบบ่อย

$คำถามทางสถิติคืออะไร$: $คือคำถามที่ระบุสิ่งที่ต้องการศึกษาได้ มีกลุ่มคนหรือสิ่งที่จะไปเก็บข้อมูลที่หลากหลาย และคาดได้ว่าคำตอบจะแตกต่างกัน เช่น นักเรียนในห้องใช้เวลาเดินทางมาโรงเรียนกี่นาที ส่วนคำถามที่มีคำตอบเดียว เช่น โรงเรียนเปิดกี่โมง ไม่ใช่คำถามทางสถิติ$
$แผนภูมิแท่งกับกราฟเส้นใช้ต่างกันยังไง$: $แผนภูมิแท่งเหมาะกับการเปรียบเทียบจำนวนของหลายกลุ่ม ส่วนกราฟเส้นเหมาะกับข้อมูลที่เปลี่ยนแปลงตามเวลา เพราะเห็นแนวโน้มขึ้นลงชัดเจน$
$แผนภูมิรูปวงกลมคิดมุมยังไง$: $เอาร้อยละของส่วนนั้นหารด้วย 100 แล้วคูณ 360 องศา เช่น 25% คิดเป็นมุม 90 องศาที่จุดศูนย์กลาง$
$แผนภูมิแบบไหนทำให้เข้าใจผิดได้$: $แผนภูมิแท่งที่แกนตั้งไม่ได้เริ่มจาก 0 และแผนภูมิรูปภาพที่รูปขนาดไม่เท่ากัน ทำให้ความต่างดูมากหรือน้อยกว่าความจริง$
$บทนี้เรียนตอนไหน$: $เรียนในคณิตศาสตร์พื้นฐาน ม.1 ภาคเรียนที่ 2 บทที่ 4 เป็นบทสุดท้ายของ ม.1 และต่อด้วยสถิติ (2) ใน ม.2 ภาคเรียนที่ 2$