ทฤษฎีบทพีทาโกรัส กล่าวว่า ในรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก กำลังสองของความยาวด้านตรงข้ามมุมฉาก เท่ากับผลบวกของกำลังสองของความยาวด้านประกอบมุมฉาก เขียนเป็น บทนี้เรียนใน ม.2 เทอม 1 ครอบคลุมทฤษฎีบท บทกลับ และการนำไปใช้ในชีวิตจริง
สวัสดีครับ นี่พี่ติว OCM
สูตรมีบรรทัดเดียว แต่ข้อสอบชอบหลอกให้ใช้ผิดด้าน หาด้าน ให้เจอก่อนทุกครั้ง แล้วบทนี้จะง่ายมากครับ
สรุปบทนี้ใน 1 ตาราง
หัวข้อ | ต้องทำอะไรเป็น |
|---|---|
ทฤษฎีบทพีทาโกรัส | หาความยาวด้านที่สามของสามเหลี่ยมมุมฉาก |
บทกลับ | ตรวจว่าสามเหลี่ยมเป็นสามเหลี่ยมมุมฉากหรือไม่ |
การนำไปใช้ | แก้โจทย์บันได ทีวี ระยะทาง ความสูง |
1ทฤษฎีบทพีทาโกรัส
ในสามเหลี่ยมมุมฉาก
คือ ด้านตรงข้ามมุมฉาก เป็นด้านที่ยาวที่สุดเสมอ
, คือ ด้านประกอบมุมฉาก (สองด้านที่ทำมุม กัน)
ไม่ได้เป็นแค่สัญลักษณ์ครับ มันคือ พื้นที่ของสี่เหลี่ยมจัตุรัส ที่วางบนด้าน ทฤษฎีบทนี้จึงพูดว่า สี่เหลี่ยมจัตุรัสบนสองด้านสั้นรวมกันได้พื้นที่เท่ากับสี่เหลี่ยมจัตุรัสบนด้านยาวพอดี ลองนับช่องดูได้เลย
9 + 16 = 25 ดังนั้น c = 5
(3, 4, 5) ทั้งสามด้านเป็นจำนวนเต็ม
สามเหลี่ยมมุมฉากที่มีด้านประกอบมุมฉาก 3 และ 4 มีพื้นที่สี่เหลี่ยมจัตุรัสบนด้านทั้งสองเป็น 9 และ 16 รวมกันได้ 25 เท่ากับพื้นที่สี่เหลี่ยมจัตุรัสบนด้านตรงข้ามมุมฉาก ดังนั้น c = 5
หาด้านตรงข้ามมุมฉาก
ด้านประกอบมุมฉากยาว 6 และ 8 หน่วย
หาด้านประกอบมุมฉาก
ด้านตรงข้ามมุมฉากยาว 13 ด้านหนึ่งยาว 5
หาด้านที่เป็นทศนิยม
ด้านประกอบมุมฉากยาว 1.2 และ 0.9 หน่วย
ตรวจได้ว่า จริง ถ้า ออกมาเป็นจำนวนที่หาจำนวนมาคูณตัวเองให้ได้พอดีไม่ได้ เช่น ให้ตอบเป็นทศนิยมโดยประมาณ () วิธีหาค่าแบบนี้อยู่ในบทจำนวนจริงเรื่องรากที่สอง
2ชุดตัวเลขพีทาโกรัสที่ควรจำ
3 | 4 | 5 |
5 | 12 | 13 |
8 | 15 | 17 |
7 | 24 | 25 |
3บทกลับของทฤษฎีบทพีทาโกรัส
ถ้ารูปสามเหลี่ยมมีด้านยาว , , และ
แล้ว รูปสามเหลี่ยมนั้นเป็น สามเหลี่ยมมุมฉาก โดยมีมุมฉากอยู่ตรงข้ามด้าน
วิธีตรวจ
เลือกด้านที่ยาวที่สุดเป็น
คำนวณ และ
ถ้าเท่ากัน เป็นสามเหลี่ยมมุมฉาก ถ้าไม่เท่า ไม่เป็น
ตัวอย่าง: ด้านยาว 9, 40, 41
เท่ากัน จึงเป็นสามเหลี่ยมมุมฉาก
ตัวอย่าง: ด้านยาว 5, 6, 8
ไม่เท่ากัน จึงไม่เป็นสามเหลี่ยมมุมฉาก
ลองใส่ความยาวด้านเองด้านล่าง ถ้า มากกว่า มุมใหญ่สุดจะกางเกิน ถ้าน้อยกว่าก็จะแคบกว่า มีแค่กรณีที่เท่ากันพอดีเท่านั้นที่ได้มุมฉาก
8² = 64 ≠ 5² + 6² = 61
ไม่เท่ากัน จึงไม่เป็นสามเหลี่ยมมุมฉาก มุมตรงข้ามด้านยาวที่สุดประมาณ 92.9°
ด้านยาวที่สุดคือ 8 ได้ 8² = 64 และ 5² + 6² = 61 ไม่เท่ากัน จึงไม่เป็นสามเหลี่ยมมุมฉาก
4การนำไปใช้ในชีวิตจริง
ขั้นตอน: วาดรูป หาสามเหลี่ยมมุมฉาก ระบุด้าน แล้วแทนสูตร
บันไดพาดกำแพง
บันไดยาว 5 เมตร ตีนบันไดห่างกำแพง 3 เมตร ปลายบันไดสูงจากพื้นกี่เมตร
ขนาดจอทีวี
ขนาดจอบอกด้วยความยาวเส้นทแยงมุม จอกว้าง 32 นิ้ว สูง 24 นิ้ว
จอนี้จึงเป็นจอ 40 นิ้ว
ระยะทางเดินลัด
เดินไปทางทิศเหนือ 12 กิโลเมตร แล้วไปทางทิศตะวันออก 5 กิโลเมตร อยู่ห่างจุดเริ่มต้นเท่าไร
ขื่อหลังคา
โครงหลังคาจั่วมีขื่อยาว 8 เมตร ดั้งตั้งฉากกับขื่อตรงกลางสูง 3 เมตร จันทันยาวเท่าไร
ครึ่งหนึ่งของขื่อยาว 4 เมตร จันทันเป็นด้านตรงข้ามมุมฉาก
จุดที่นักเรียนพลาดบ่อย
ใช้ ทั้งที่ ไม่ใช่ด้านที่ยาวที่สุด
หาด้านประกอบมุมฉากแต่ไปบวกกำลังสองแทนการลบ
ใช้ทฤษฎีบทกับสามเหลี่ยมที่ไม่มีมุมฉาก
ได้ แล้วตอบ 100 ลืมหาว่าจำนวนอะไรยกกำลังสองได้ 100 (คำตอบคือ 10)
